money talk
Als je je studiekeuze hebt gemaakt en binnenkort start met een mbo, hbo of wo opleiding, vraag je je waarschijnlijk ook af wat er financieel verandert. Wat kost studeren eigenlijk? Hoe regel je je studiefinanciering? En hoeveel betaal je gemiddeld voor een studentenkamer?
Een goede voorbereiding helpt om verrassingen te voorkomen, zodat jij je volledig kunt richten op je studie. Ik dook in de wereld van studeren en geld en zette alles overzichtelijk voor je op een rij.
Daarnaast kun je
hier een informatief webinar (kijktijd ca. een uur) over ‘studeren en geld’ vinden.
WAT KOST STUDEREN EN WAT VERANDERT ER FINANCIEEL ALS JE GAAT STUDEREN?
De kosten van studeren hangen sterk af van je woonsituatie. Blijf je thuis wonen of ga je op kamers? Voor uitwonende studenten liggen de gemiddelde maandelijkse kosten volgens het
Nibud rond de 1.650 euro.
Denk hierbij aan kosten voor:
- les en collegegeld, studieboeken en andere studiegerelateerde uitgaven
- huur, energie en internet
- verzekeringen zoals je zorgverzekering en eventueel een inboedelverzekering als je op kamers woont
- telefoonabonnement
- boodschappen
- vervoer naast je ov kaart
- ontspanning, sport en uitgaan
- kleding en overige uitgaven
De uiteindelijke kosten verschillen per persoon. Dit hangt bijvoorbeeld af van je huur en je leefstijl. Het is daarom verstandig om je eigen situatie goed in kaart te brengen en te kijken waar je eventueel kunt besparen als je kosten te hoog uitvallen.
Op de site van het Nibud vind je een handige
tool om jouw financiële situatie inzichtelijk te maken.
HOE ZIT HET MET JE COLLEGE OF LESGELD?
Voor hbo en wo opleidingen die door de overheid worden bekostigd betaal je wettelijk
collegegeld. Voor het studiejaar 2026 tot 2027 bedraagt dit €2.694. Volg je een voltijd mbo opleiding en ben je op 1 augustus 18 jaar of ouder, dan betaal je ongeveer €1.500
lesgeld.
Het kan zijn dat je niet voldoet aan de voorwaarden voor het wettelijk collegegeld, bijvoorbeeld als je na een bachelor nog een tweede bachelor wilt doen. In dat geval betaal je instellingscollegegeld, dat meestal hoger ligt. Dit geldt ook voor particuliere opleidingen.
Als je studiefinanciering ontvangt, kun je daarnaast via DUO gebruikmaken van het collegegeldkrediet. Dit is een lening waarmee je je collegegeld kunt betalen. De hoogte hangt af van het bedrag dat je moet betalen. Op de site van DUO vind je hier meer informatie over.
WAT KOST EEN KAMER?
De huur van een studentenkamer is voor veel studenten een grote kostenpost. Het is lastig om één gemiddelde te geven, omdat de prijzen sterk verschillen per stad. In steden met veel vraag en weinig aanbod liggen de prijzen vaak hoger dan in kleinere studentensteden.
Zo zijn kamers in Enschede, Delft of Wageningen vaak goedkoper dan in bijvoorbeeld Den Haag of Haarlem. Ook verschilt het hoeveel ruimte je krijgt voor hetzelfde bedrag.
Het kan een bewuste keuze zijn om in het begin een hogere huur te accepteren, zodat je in ieder geval woonruimte hebt. Vanuit daar kun je later op zoek naar iets dat beter past bij je wensen en budget.
Wil je controleren of je huurprijs redelijk is, dan kun je de huurprijscheck doen via de Huurcommissie.
WAT ZIJN JE INKOMSTEN?
Gelukkig zijn er ook verschillende inkomstenbronnen waar je als student gebruik van kunt maken:
- studiefinanciering
Als Nederlandse student heb je recht op een basisbeurs. Voor mbo studenten geldt dit vanaf 18 jaar. Uitwonende studenten ontvangen een hogere beurs dan thuiswonende studenten. Op de site van DUO vind je de actuele bedragen en kun je de beurs aanvragen. - aanvullende beurs
Dit is een gift die afhankelijk is van het inkomen van je ouders en eventuele studerende broers of zussen. Met de rekenhulp van DUO kun je een inschatting maken van wat je kunt krijgen. Twijfel je? Vraag de aanvullende beurs dan toch aan. Als je binnen tien jaar je diploma haalt, hoef je deze niet terug te betalen. - collegegeldkrediet
Dit is een lening om je collegegeld te betalen. Dit bedrag moet je na je studie met rente terugbetalen. - OV kaart
Iedere student in het mbo, hbo of wo heeft recht op een studentenreisproduct. Je kiest zelf of je dit doordeweeks of in het weekend gebruikt. Ook dit is een gift als je binnen tien jaar afstudeert.
Vraag je studiefinanciering en studentenreisproduct op tijd aan, bij voorkeur minimaal acht weken voordat je studie begint.
Daarnaast kun je
zorgtoeslag aanvragen als je 18 jaar of ouder bent en kom je in sommige gevallen in aanmerking voor
huurtoeslag, bijvoorbeeld als je een zelfstandige woonruimte hebt.
Wellicht dat je ouders of verzorgers ook iets kunnen bijdragen, bijvoorbeeld door een maandelijkse bijdrage of door bepaalde kosten op zich te nemen. Bespreek dit samen, ook als ondersteuning niet mogelijk is. Duidelijkheid helpt om je financiële situatie goed in beeld te krijgen.
Veel studenten werken daarnaast naast hun studie. Gemiddeld verdienen studenten ongeveer 400 euro per maand met een bijbaan. Of dit voor jou haalbaar is, hangt af van de tijd die je naast je studie hebt. Een bijbaan die aansluit bij je studie kan bovendien waardevolle werkervaring opleveren.
JE STUDIESCHULD EN VERDIENSTEN NA JE STUDIE
Wanneer je extra hebt geleend naast je basisbeurs of aanvullende beurs, of gebruik hebt gemaakt van het collegegeldkrediet, moet je dit na je studie met rente
terugbetalen. Dit geldt ook voor je basisbeurs, aanvullende beurs en studentenreisproduct als je je studie
niet afrondt met een diploma.
Je start met terugbetalen ongeveer twee jaar na het afronden van je studie. Op de site van DUO vind je een rekenhulp om te bepalen hoe je maandelijkse aflossing eruit kan zien.
Een studieschuld staat niet geregistreerd bij het BKR, maar heeft wel invloed op een eventuele hypotheek. Je bent verplicht deze schuld zelf te melden bij een aanvraag.
Denk daarom goed na over hoeveel je leent en wat je later kunt terugbetalen. Tegelijkertijd kun je een studieschuld ook zien als een investering in je toekomst.
Ben je benieuwd naar je kansen op de arbeidsmarkt en je salaris na je studie, dan kun je dit alvast bekijken via verschillende studiekeuze platforms, zoals studiekeuze 123 of kiesmbo.nl
VOOR MEER INFORMATIE
Dit artikel geeft een overzicht van wat er financieel verandert als je gaat studeren. Voor actuele informatie en uitzonderingen kun je terecht op de websites van DUO, de Rijksoverheid en de Belastingdienst.
Je kunt je ook aanmelden bij Temma. Zij bieden duidelijke informatie over alles wat je financieel moet regelen als je gaat studeren of 18 jaar wordt. Dit doen ze in begrijpelijke taal, in meerdere talen en met handige reminders zodat je niets vergeet.
Voor het gemak hebben we alle genoemde links en tools nog eens rustig op een rijtje gezetten, zodat jij goed voorbereid aan je studie kunt beginnen.
algemeen:
- NIBUD: https://www.nibud.nl/onderwerpen/kinderen-en-jongeren/studeren/
- Wat kost studeren: https://watkoststuderen.nl/
- Temma: https://temma.app/
- Huurprijscheck: https://www.huurcommissie.nl/support/huurprijscheck
- Wijzer in geldzaken: https://www.wijzeringeldzaken.nl/studeren/
- https://www.youtube.com/watch?v=XPEUK9vrvWc
DUO:
- Studiefinanciering: https://www.duo.nl/particulier/studiefinanciering/
- Studentenreisproduct: https://www.duo.nl/particulier/ov-en-reizen/
- Collegegeld: https://www.duo.nl/particulier/collegegeld.jsp#wat-moet-ik-betalen
- Collegegeldkrediet: https://duo.nl/particulier/studiefinanciering/collegegeldkrediet.jsp
- Aanvullende beurs: https://duo.nl/particulier/studiefinanciering/aanvullende-beurs.jsp
- Rekenhulp studiefinanciering: https://duo.nl/particulier/rekenhulpen/rekenhulp-studiefinanciering.jsp
- Terugbetalen studieschuld: https://www.duo.nl/particulier/studieschuld-terugbetalen/zo-werkt-terugbetalen.jsp
- Rekenhulp studieschuld: https://www.duo.nl/particulier/rekenhulp-studiefinanciering.jsp#/nl/terugbetalen
- Studiefinaniering in het buitenland: https://www.duo.nl/particulier/studiefinanciering-buitenland/
Rijksoverheid:
- Lesgeld mbo: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/middelbaar-beroepsonderwijs/vraag-en-antwoord/hoogte-lesgeld-en-cursusgeld-mbo/
- kosten mbo: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/middelbaar-beroepsonderwijs/kosten-mbo-opleiding
- Collegegeld hbo/wo: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/hoger-onderwijs/vraag-en-antwoord/hoogte-van-het-collegegeld-hogeschool-universiteit
Overig:
- Toeslagen belastingdienst (zorg- en huurstoeslag) https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/toeslagen/
- Info hbo/wo studies: https://www.studiekeuze123.nl/
- Info mbo studies: https://www.kiesmbo.nl/home










